دسته‌ها
یادداشت

نقش ایران در حل بحران سوریه چیست؟

محمدرضا نظری / در دوران دولت احمدی نژاد و با توجه به اوج گرفتن بحران هسته ایی ایران، فضای بین المللی به نحوی شکل گرفته بود که نقش ایران در روند تحولات بین المللی و حتی در بحران سوریه نادیده گرفته شود. زیرا آمریکا و نیز برخی از کشورهای اروپایی معتقد بودند که با حضور ایران در روند مذاکرات سوریه، می تواند ضمن خروج از انزوا، از این موضوع به عنوان یک امتیاز در روند مذاکرات هسته ایی با غرب سود ببرد.

به دنبال به سرانجام رسیدن مذاکرات هسته ایی و توافق بر سر اجرای برجام، برای نخستین بار از ایران دعوت شد تا روند مذاکرات برای حل بحران سوریه حضور پیدا کند. البته با حضور ایران برای نخستین بار تمامی مخالفین و موافقین موثر در بحث سوریه، رودرروی هم قرار گرفتند تا با یکدیگر بحث و گفتگو کنند.

قبل از شروع مذاکرات وین و حتی پس از پایان این نشست، هر کدام از نقش آفرینان در روند مذاکرات تلاش می کنند تا دیدگاه خودشان را بر فضای موجود مستولی ببخشند. در این میان عربستان تمایل دارد تا در روند تغییر نظام سیاسی در سوریه (دوران انتقالی) بشار اسد هیچ نقشی نداشته باشد و این پیشنهاد مورد تایید اکثر شرکت کنندگان در این اجلاس نیز قرار گرفت این در حالی است ایران تمایل دارد بشار اسد جزیی از دوران انتقالی باشد.

از طرفی دیگر ترکیه، که تا پیش از این هزینه های زیادی را هم صرف شکست بشار اسد در سوریه کرده بود، اکنون با قدرت گرفتن داعش در سوریه، خود گرفتار خطر تروریسم شده و سیل مهاجرین به کشورش را چون وبالی بر گردن خود می بیند.

روسیه هم که تمام قد از دولت فعلی سوریه حمایت می کند، حملات نظامی خود را در سوریه تداوم بخشیده تا نشان دهد که مخالفین ” اسد ” باید استفاده از نیروی نظامی را برای سرنگونی او فراموش کنند. در ضمن روسیه توانست با حملات متوالی خود جلوی شکست و عقب نشینی نیروهای بشار اسد را بگیرد و فضا را برای پیشروی ارتش وفادار به اسد فراهم کند.

 کشورهای اروپایی نیز که در این ۵ سال از بازگرداندن آرامش به سوریه ناکام مانده اند، با هجوم پناهندگان سوری به اروپا مواجه هستند که ادامه همین روند می تواند فضا را برای نفوذ گروه های داعش به اروپا در لباس پناهجو فراهم کند.

اما آمریکا سناریوی سومی را شروع کرده است، که شاهد این موضوع را می توان در سخنان جان کری وزیر امورخارجه آمریکا دید. جان کری در پایان نشست وین گفت که “خیلی‌ها بر این تصورند که دو گزینه در سوریه هست؛ اسد و تروریسم و ناچار به سمت اسد می‌روند اما اگر آلترناتیو بهتری باشد و در مورد آن اعتمادسازی شود مردم به سمت آن می‌روند” این همان سناریویی است که ایران و روسیه به عنوان حامیان اصلی بشار اسد در آن نقش ایفا می کنند ولی دو کشور ایران روسیه دو نگاه متفاوت به سناریوی آمریکا دارند.

برای روسیه کشور سوریه حتی اگر سرزمین سوخته باشد می تواند به عنوان افغانستانی دیگر سیاست های آمریکا را در خاورمیانه به چالش بکشاند و به عنوان برگ برنده در دستان روسیه برای بازی با آمریکا محسوب می شود ولی از منظر ایران، سوریه خط مقاومت در مقابل اسرائیل است. در واقع وجود یک حکومت همسوی ایران در سوریه می تواند حلقه اتصال حزب الله لبنان، سوریه و ایران در مقابل اسرائیل باشد. این رویکرد ایران دقیقا مخالف سیاست راهبردی عربستان سعودی است. به همین دلیل مقامات سعودی تلاش می کنند تا قدرت حزب الله لبنان و ایران بیش از پیش در منطقه خاورمیانه تضعیف شود و به همین دلیل سرنوشت سوریه برای آنها نیز اهمیت ویژه ایی دارد. در چنین شرایطی باید منتظر بود و دید که در مذاکرات بعدی چه داد وستدهایی توسط قدرت های موثر در بحران سوریه روی می دهد.

دسته‌ها
Notes

Analyzing JCPOA in Iran in Different Directions

Following the nuclear deal with P5+1, President Hassan Rouhani made huge endeavor to bar the parliament from interfering with the JCPOA by analyzing it on the level of the Supreme National Security Council. His efforts went as far as he made a remark during a press conference, “What is now being exercised is in fact verifying what Iran accepted long ago. Some of you insist that you already accepted the NPT content before. But have you ever questioned if you had done it right? Every word we uttered in the talks was aimed at proving that those allegations and claims about misdoing the NPT content are nothing but misconception and to ensure our negotiating parties about the peaceful nature of our nuclear activities. So you see that everyone was arguing to make sure of what the former parliamentarians passed and turned into must-do laws, which was not essential, at all.” Rouhani further underlined, “Read what is inside of the JCPOA. It simply says that Iran is to realize the content voluntarily. Moreover, you see that none of the P5+1 countries have sent the agreement to their parliaments, and neither should we. To send it to the Parliament means that what has not been signed by the President and the FM up to this day should be signed now and then approved in the cabinet. That is regular imposition of obligation on us, and no country has done so. In other countries, neither does the President or the FM sign nor their cabinet approve of such bill. Why are we persisting in putting legal pressures on the Iranian nation while not necessary? This is the pressure we never need. The Article 125 obviously states what the President or his delegation is to sign. Basically, the JCPOA was penned in a way that the governments come in agreement with each other and then send the deal to the UN Security Council to pass.”

This, however, was not the first time that the JCPOA’s not being verified by the parliament discussed and on August 11, 2015, the Deputy FM, Abbas Araghchi mentioned the nuclear deal with P5+1, namely the JCPOA, need be passed as a bill by the parliament. A senior, top-level nuclear negotiator, Araghchi continued, “Although, in accordance with the Article 77, every international agreement and contract should be passed by the parliament, the JCPOA is a joint plan of action which is being implemented by the two parties voluntarily.” Araghchi further said that some think that legally, the JCPOA is to receive green lights from the parliament and some other believe otherwise. He also stressed that to inspect the deal through a political pair of glasses differs from that through a legal one and added, “The Ministry of Foreign Affairs is on the belief that for the purpose of preserving the national interests, it is safer if the parliament leaves the passing behind, for none of the P5+1 countries are having the deal passed by their parliaments.”

The trend of objections soared as high as the government’s Spokesman, Mohammad Bagher Nobakht stated at a press conference, “As what the MPs’ sought as conditions including reserving national interests and nuclear achievements have remained intact in the deal, then putting the JCPOA forward to the parliament is extra work and it only needs to be passed by the Supreme Security Council.” Later, the AEOI Chief, Ali Akbar Salehi, too, announced that the parliament’s work to investigate the deal is unnecessary.

Afterwards, Iran’s Supreme Leader, Ayatollah Khamenei, at a meeting with the parliamentarians, clearly stated that it is of no prudence to leave the Parliament out of the decision making process regarding the JCPOA clarifying, “In terms of legal dimensions and what may come after, the related experts are in charge of issuing their comments. But in a general manner of speaking, I have told the president that it is not in our interest to not let our lawmakers review the deal, Parliament should not be sidelined on the nuclear deal issue … I am not saying lawmakers should ratify or reject the deal. It is up to them to decide.”

Therefore with the Supreme Leader voting to the analysis of the JCPOA by the Parliament, the President and his fellow ministers are to stop justifying their lack of interest in sending the agreement to lawmakers. Not recognizing the rank of the parliament and holding it back in international equations must not become a routine for administrations to follow up. It should not be as neglected as the volition for excluding decision-making processes becomes so easy to win. It cannot be ignored that given the new card the parliament is playing, President Rouhani will indubitably pen another scenario to resume the race.

Rouhani well knows that any change in the content of the JCPOA by the Iranian parliament can shoot every ongoing equation and the deal itself under an enormous question mark. That is why he must use his power in the parliament to devise a mechanism to keep the jurisdiction of the parliamentary vote within the limitation of a positive or negative comment, and to do so, the role of the senior lawmaker, the Speaker of Iran’s Parliament, Ali Larijani becomes much more highlighted than before.

Iran awaits the parliamentary election in just a few months and Ali Larijani has managed thus far to provide satisfactory support for the government, meaning his successful role in putting the JCPOA into play can gain the full support of the government and brings him the next chairmanship of the parliament. Not only that, but he can also revive the nuclear path in a beneficial way in favor of the government and decrease the level of interference the parliament can have, which is to be waited for a few more weeks.

دسته‌ها
Notes

Zarif’s Marginal Move on Red Lines in Iranian Foreign Policy

After two years of President Rouhani’s terms in office, Dr. Zarif managed to take essential and effective steps in the realm of Iran’s diplomacy and it was through logical negotiations based on achieving a certain goal that he could drive the case forward. The change was so substantial that Ahmadinejad’s negotiating team would occasionally wonder if he has personal ulterior motives in the talks to accomplish; a trend that had in the past caused the discussions to grow fruitless gradually.

In the previous series of talks, the chief Iranian negotiator, Saeed Jalili tried to make use of his personal interpretation of the pillars of the Islamic Revolution of Iran and put them on a beyond-diplomacy strategy so that he can suggest a negotiation procedure that respected religious administration, by doing so, he sought to bring the nuclear talks to fruition. That, however, had turned into a cloudy process that lessened hopes to a bare minimum for a nuclear deal between Iran and the world powers to come to fruition.

Once Hassan Rouhani took the office, Zarif, as a dynamic, technocratic diplomat, took the wheels and stepped onto the nuclear talk field, but unlike his predecessor negotiator, made every effort possible to move ahead using common diplomatic etiquette and usual international trends in the talks. This way, he could first remove the tension that had lingered for long in talks and the team, and as a next step, drive the talks to a point, which later became a brand new source of conflict for the Conservatives to grind on.

Zarif well knew that according to the ongoing diplomatic trends, he would have to sit at the same table as his American opposite number does, and to avoid the interceptions of talks by Israeli security services and those of other countries, he had to walk close to John Kerry, which, he was aware since the early beginning that would inflict verbal attacks.

Although Rouhani strives to prevent himself from riding into topics of the sort, we should note that he is one of the most prominent security figures in Iran who for years chaired the Supreme National Security Council of Iran and well knows how to take pressures off his Foreign Minister now that the new era is bound to begin. Nonetheless, as seasons gave places to one another, criticisms increased on the performance of the nuclear team over the matter of the JCPOA. The objectors believe that in the case of implementation of the JCPOA, the sanctions will stay still and the Iranian Parliament should by no means approve of it. To nail down the aim, the Conservatives have asked their followers to stage sittings in front of the Parliament and increment pressures on Rouhani’s proponents in the Majlis, for that gives them more edge to more powerfully act against the JCPOA.

While the odds were already playing nasty on the Conservative side, Mohammad Javad Zarif’s handshake with the US President on the sidelines of the UN General Assembly session created a heated atmosphere for them to hit the JCPOA as hard as they wish for. Despite the fact that a simple handshake could be a normality for every political and diplomatic figure, it is not in Iran where the US President is called “Satan” and his portrayal is sometimes drawn on the walls in Tehran hand in hand with the murderer of Imam Husain, the third Shia Imam. All that could vouch for a different interpretation.

Objections and oppositions against Zarif’s handshake with Obama are so highlighted that a Conservative lawmaker took the open floor and said, “As soon as hundreds of Iranian hajjis embraced death as a result of the Saudis’ crime, Zarif incidentally embraced Obama! Mr. Zarif has bitten much more than he can ever chew!”

Hamid Rasaei, another Conservative lawmaker, raced at Zarif’s handshake with Obama shouting, “۲ years ago, Mr. Rouhani had an accidental phone talk with Obama! Last year, they told us Zarif had an incidental half-hour walk with the American FM, John Kerry. This year, they are telling us that Mr. Zarif ran into the US President, Obama and shook hands. Next year they will probably tell us they accidentally hugged and kissed each other on the cheek!!!”

On a step-by-step trend, the Conservatives who oppose the JCPOA are trying allude Zarif’s behavior when facing Obama to the JCPOA in a way that they can win scores against the Rouhani Administration or force it to fail the nuclear case. As a verification to that call, we can refer to the Chief of the JCPOA Commission, Alireza Zakani who stated, “What Mr. Zarif did in New York cannot be seen but in two ways: either he is deliberately trying to normalize ties with the US which is considered to be a backslide against the principles of the Revolution, or he is incapable of anticipating the enemy’s next move and cannot take proper measures which against the diplomatic wisdom. Mr. Zarif’s handshake with Obama is a clear sign of deliberately or idiotically laying the groundwork for the enemy’s political penetration into the atmosphere of the country. In the post-JCPOA time, this is an unforgivable mistake and is so unfortunate for us that our foreign minister,  should have been on the front line in fighting the arrogance that exists in the world, is the one who overlooks a redline and shake the Satan’s hand.” These claims on their own are indicative enough of how the Conservatives inside and outside of the parliament are after marring Zarif’s image. The fierceness went so far that some called him “traitor” and accused him of making an oversight on the redlines.

Now we must wait and see what trick Rouhani will bring out of the hat to save Zarif from the Conservatives’ verbal undershooting. Needless to say, Rouhani is fully cautious about the Iranian redlines and has served for years as one of the most significant security figures of Iran, which means he well knows how the mental conflicts are run by the Conservatives. Knowing all that, he uses silence and patience while facing them as means to, in addition to taking certain stances against Saudi Arabia and the death toll of Iranian pilgrims, tranquilize the atmosphere. That we should wait and see until not long later.

دسته‌ها
یادداشت

مارپیچ ظریف بر روی خطوط قرمز سیاست خارجی ایران

۱۰محمدرضا نظری / دکتر ظریف طی دوسال، پس از روی کار آمدن دولت روحانی توانسته است گام های مهمی در عرصه دیپلماسی ایران بردارد و از طریق مذاکره منطقی و بر پایه لزوم دستیابی به یک هدف مشخص، مذاکرات را به پیش ببرد در حالی که برای مذاکره کنندگان با دولت احمدی نژاد این سئوال پیش آمده بود که آیا وی برای به دست آوردن فرصت به منظور اهداف پنهان خود مذاکره می کند یا خیر؟ و همین ابهام به تنهایی باعث شده بود تا روند مذاکرات رفته رفته بی ثمرتر شود.

در دوره قبل از مذاکرات، مسئول تیم مذاکرات هسته ایی، سعید جلیلی، تلاش می کرد تا بر پایه برداشت خود از مبانی انقلاب ایران و فراتر از عرصه دیپلماتیک، به تبیین سیاست یک حکومت دینی در روند مذاکرات بپردازد و در همین راستا راه حلی برای به سرانجام رساندن مذاکرات هسته ایی ارائه دهد. این روند فرسایشی باعث شده بود تا امیدها برای به سرانجام رسیدن مذاکرات هسته ای بین ایران و قدرت های جهانی در هاله ایی از ابهام قرار بگیرد.

به دنبال روی کار آمدن حسن روحانی، ظریف به عنوان یک دیپلمات پویا و تکنوکرات، وارد میدان مذاکرات شد ولی برخلاف سعید جلیلی تلاش می کرد تا از آداب دیپلماتیک و نیز روش های مرسوم بین المللی در مذاکرات استفاده کند تا در ابتدا فضای منفی شکل گرفته درباره روند مذاکرات و تیم مذاکره کننده را تلطیف کند و در گام بعدی بتواند مذاکرات را به پیش ببرد که این موضوع  خود سرفصل جدیدی برای حملات اصولگرایانِ با نفوذ به وی شد.

ظریف به خوبی می دانست که بر پایه اصول بدیهی مذاکره، می بایست با همتای آمریکایی خود وارد مذاکره شود و در مواردی برای فرار از شنود مذاکرات توسط سرویس های امنیتی اسرائیلی و سایر کشورها راهی جز قدم زدن و مذاکره با جان کری ندارد که همین قدم زدن نیز سراغاز حملات پی در پی به وی شد.

هرچند که روحلانی تلاش می کند تا در موضوعاتی از این قبیل، ورود پیدا نکند ولی باید به یاد داشته باشیم که وی یکی از برجسته ترین چهره های امنیتی ایران محسوب می شود که سالها دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران بوده است و به خوبی می داند چگونه با فضا سازی جدید، می توان فشار را از روی وزیر امورخارجه اش بردارد. با این حال روند اعتراض ها به عملکرد تیم روحانی درباره توافق هسته ایی، طی ماه های اخیر، به مرور فزونی گرفته است. مخالفان مدعی هستند که با اجرای برجام، تحریم های علیه ایران برطرف نمی شود و مجلس ایران نیز نباید این توافق هسته ایی را به تصویب برساند.

به همین منظور نیروهای محافظه کار از طرفداران خود خواسته اند که با تجمع در مقابل مجلس، فشار را بر طرفداران روحانی در مجلس افزایش دهند. تا آنها بتوانند با قدرت بیشتری علیه برجام موضع بگیرند.

در چنین فضایی، دست دادن محمد جواد ظریف در هفتادمین اجلاس سران مجمع عمومی سازمان ملل با رئیس جمهور آمریکا سوژه داغ جدیدی را برای محافظه کاران مخالف توافق هسته ایی مهیا می کند.

شاید این موضوع برای هر یک از شخصیت های سیاسی و دیپلماتیک یک امر بدیهی باشد ولی در ایران که از رئیس جمهور آمریکا به عنوان شیطان یاد می شود و تصاویر وی هرازگاهی در کنار قاتل امام سوم شیعیان بر دیوار پایتخت ایران به تصویر کشیده می شود، معنی دیگری دارد.

مخالفت ها با دست دادن ظریف با اوباما تا حدی پررنگ شده است که یکی از نمایندگان محافظه کار در صحن علنی مجلس گفت “دقیقا زمانی که صدها حاجی ایرانی به واسطه جنایت سعودی ها به آغوش مرگ خفتند یا مفقود شدند، ظریف به طور اتفاقی خود را به آغوش اوباما رساند.” “آقای ظریف غلط زیادی کرده است”

حمید رسایی نماینده محافظه کار دیگری است که در مجلس به دست دادن ظریف و اوباما حمله می کند: “۲سال قبل، به طور اتفاقی آقای روحانی با اوباما تلفنی صحبت کرد، سال قبل گفتند به طور اتفاقی ظریف با «جان‌ کری» وزیر امور خارجه امریکا نیم ساعت قدم زده است، امسال گفتند به طور اتفاقی آقای ظریف و اوباما رییس‌جمهور امریکا مواجه شدند و با هم دست دادند حتما سال آینده می‌گویند به طور اتفاقی پریدند بغل هم و روبوسی کردند.”

اصولگریان مخالف تصویب توافق هسته ایی گام به گام تلاش می کنند تا ضمن پیوند دادن رفتار ظریف در مواجهه با اوباما به توافق هسته ایی، به نحوی بتوانند از دولت روحانی امتیازبگیرند و یا دولت روحانی را در حل پرونده هسته ایی ناکام بگذارند.

به عنوان شاهد این موضوع می توان به سخنان علیرضا زاکانی، رئیس کمیسیون بررسی برجام در مجلس ایران، اشاره کرد که گفت : “آنچه در نیویورک توسط آقای ظریف اتفاق افتاد از دو حال خارج نیست: یا تلاش عامدانه برای عادی‌سازی ارتباط با آمریکاست که پشت پا زدن به آرمان‌های انقلاب است یا ناتوانی در پیش‌بینی حرکت دشمن و اتخاذ اقدام مناسب در برابر آن که خلاف هوش دیپلماتیک است. دست دادن آقای ظریف با اوباما مصداق بارزی از زمینه سازی عامدانه یا جاهلانه برای نفوذ سیاسی دشمن در شرایط پسابرجام و خطایی نابخشودنی است و مایه تأسف است که وزیر خارجه ما که باید نخستین سنگر در برابر نفوذ سیاسی استکبار جهانی باشد خود دست به تابوشکنی بزند و دست شیطان بزرگ را بفشارد.”

همین اظهارات رئیس کمیسیون برجام نشان می دهد که محافظه کاران داخل مجلس و نیروهای حامی آنها در بیرون مجلس، چگونه در صدد تخریب شخصیت ظریف برآمده اند؛ تا حدی که وی را خائن  و متهم به عبور از خطوط قرمز نظام معرفی کنند.

حال باید منتظر بود و دید که روحانی برای خارج کردن ظریف از بحرانی که اصولگرایان به دنبال ایجاد آن هستند چه ترفندی از کلاه خود در می آورد. فراموش نکنیم که روحانی ضمن آشنایی به خطوط قرمز ایران، سالها در یکی از مهمترین سمت های امنیتی ایران حضور داشته است و به خوبی با جنگ های روانی گروه های محافظه کار آشناست و با صبوری و سکوت در مواجه به حملات آنها تلاش می کند تا ضمن موضع گیری در مقابل عربستان سعودی درباره کشته شدن حجاج ایرانی، فضا را به این سمت این موضوع هدایت کند. باید منتظر بود و دید که تا چه اندازه وی موفق خواهد بود.

دسته‌ها
Notes

A Vanquishing Battle between Rouhani’s and Ahmadinejad’s Nuclear Teams in Parliament

Even though the anti-JCPOA republicans failed in the Senate, the commission the Iranian parliament appointed to studying the JCPOA continues what it started. Yet unlike the non-stop coverage American media provided of the Congress debates, live or other, the IRIB delivered a delayed report with scenes occasionally trimmed. However, even such a procedure could not stop the commission from sinking into side issues and appearing attractive to the audiences.

Last week, the way Abbas Araghchi, the Deputy FM and a senior nuclear negotiator, was confronted in the commission was so surprisingly controversial that it ended with provoking the negotiator to react.

At a different point, the commission invited Ahmadinejad’s chief negotiator, Saeed Jalili and the then AEOI chief, Fereydoun Abbasi which added much to the wrangling. In his words, Saeed Jalili concluded that the JCPOA bears no special fruit for Iran and Iran has overlooked over 100 absolute rights it should have preserved. He also claimed in the recent agreement, the regime is obviously belittled and Iran has given in to abnormal terms. Jalili also went on to say Zarif’s team took the wheel while the other side was already in favor of lifting the sanctions and recognizing Iran’s right of enrichment.

The chief of the analysts’ team in the nuclear talks, Hamid Baeidinejad reacted to the claims of Ahmadinejad’s chief negotiator and rejected his words about the other side consenting to call off sanctions and give Iran the right to enrich uranium prior to the 2013 Presidential election underlining, “In past rounds, the two sides had not even managed to achieve a pre-negotiation phase, let alone full negotiation now.”

Saeed Jalili claimed the nuclear talks were coming to fruition, whereas the former US nuclear negotiator, Robert J. Einhorn told an Iranian magazine that in most of the times Saeed Jalili was talking, they learned a great deal about Iran’s history and his priorities, but much less progress was made in the real subject. But that did not end the story and will probably not be. The JCPOA commission talks have become opportunities for confrontations and disclosures of the untold yet. Recently, the AEOI chief now and Ahmadinejad’s FM, Ali Akbar Salehi took part in the discussions of the commission to answer a series of related questions, although most of his time was spent on replying to Jalili and Abbasi’s claims. Salehi rejected Jalili’s statement about what Iran earned in the Vienna agreement is not sufficient and underscored, “The ideal scenario would be that we had 20% enrichment right with Arak’s heavy water being there, and they would have apologized to us and lifted the sanctions!”

In response to Jalili’s claim on having won the enrichment right in his times, Salehi said, “If it was so, you would have signed the document and finished up the whole thing.” He further pointed to the assumption that “One day, someone may be brave enough to restore the Arak reactor to its original state and take his family to go live there! Then what? Is that bravery? They want to endanger the lives of 80 million people just to prove to others that they are brave! Safety in nuclear programs differ from that in car manufacturing!”

On Jalili’s statement about the other side having recognized Iran’s right of enrichment earlier, Salehi clarified, “They did not come to terms with Iran’s enrichment right in Almaty or Istanbul, at all. There is no document to certify that claim. If they believe P5+1 had consented to Iran’s right of enrichment, then please give us the documents. The only thing P5+1 mentioned was to recognize the peaceful nature of Iran’s nuclear programs, which was conditional.”

The discussions proceeded and criticisms against the performance of the JCPOA commission heated up, and a Reformist lawmaker, Masoud Pezeshkian added to them saying, “A number of the members are putting their personal preferences and tastes before justice and fairness and that contradicts the impartial manner we sought. A number of my colleagues asked Mr. Salehi a few questions which they didn’t allow him to respond to, whereas when Mr. Jalili was present, he was the only one who spoke and they all listened to and approved of him. My understanding is that many have already concluded about the ongoing discussion and these sessions are aimed at collecting the needed data for a final vote.”

Stressing Jalili’s statement about the JCPOA overlooking 100 rights of Iran, Pezeshkian added, “We only pursued two rights which we obtained. First an international warrant for our nuclear activities, and second keeping the heavy water which is preserved.”

As days pass by, with the Iranian FM, Mohammad Javad Zarif and the Minister of Defense, more hectic days are predicted to be witnessed, for the parliamentary election is arriving any days now, and the perusal of the JCPOA has become a heated topic and every party is trying to score a ball in that area to its own advantage. The Conservatives do not like the deal to become implemented and see it a threat to the regime and Rouhani’s proponents want to step closer to the West once it is executed in full.

دسته‌ها
یادداشت

جدال سهمگین تیم مذاکره کننده روحانی و احمدی نژاد در کمیسیون برجام مجلس

محمدرضا نظری / باوجود شکست جمهوری‌خواهانی که در سنای آمریکا با توافق مخالف هستند، کمیسیونی که مجلس ایران برای بررسی برجام ایجاد کرده، به روند فعالیت خود ادامه می‌دهد. متن مذاکرات کمیسیون برجام مجلس ایران برخلاف مذاکرات کنگره آمریکا که به‌صورت زنده و مستقیم از کانال‌های تلویزیونی پخش شد، با تأخیر و به‌صورت گزینشی توسط صداوسیما منعکس می‌شود. اما همین پخش گزینشی هم نتوانست جذابیت‌ها و حواشی این کمیسیون را کاهش دهد.

در هفته گذشته نوع مواجهه برخی اعضای کمیسیون برجام با عباس عراقچی معاون وزیر امورخارجه و مذاکره کننده ارشد هسته ایی ایران تعجب‌برانگیز بودکه در بعضی موارد باعث اعتراض عضو ارشد تیم هسته‌ای شد.

حضور سعید جلیلی رئیس تیم مذاکره کننده هسته ایی احمدی نژاد و فریدون عباسی رئیس وقت سازمان انرژی اتمی در کمیسیون بررسی برجام بر ادامه حواشی عملکرد این کمیسیون افزود.

سعید جلیلی در سخنان خودش به این نتیجه رسید که در توافق هسته ایی ایران هیچ دستاورد خاصی وجود نداشته‌ است و ایران از بیش از ۱۰۰ حق خود چشم‌پوشی کرده است. جلیلی همچنین مدعی شد در این توافق، نظام تحقیر شده و ایران مسائل غیرمتعارف را در توافق پذیرفته است.

سعید جلیلی در همین جلسات گفت که تیم مذاکره‌کننده فعلی (تیم ظریف) در شرایطی کار را برعهده گرفته که طرف مقابل آماده لغو تحریم‌ها و پذیرفتن غنی‌سازی بود.

حمید بعیدی‌نژاد، رئیس تیم کارشناسی مذاکره کننده هسته ای ایران در وین در واکنش به اظهارات سعید جلیلی رئیس تیم مذاکره کننده هسته ایی احمدی نژاد با رد ادعای وی مبنی بر آمادگی طرف مقابل برای لغو تحریم‌ها در آخرین مذاکرات پیش از انتخابات سال ۱۳۹۲ گفت:”در دوره گذشته حتی دو طرف وارد مرحله پیش‌مذاکره هم نشده بودند چه برسد به مرحله مذاکره”.

در حالی سعید جلیلی مدعی شده است که مذاکرات در دوران وی به مرحله نهایی رسیده بود که «رابرت جی اینهورن»، مذاکره‌کننده ارشد آمریکا در دوران ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد، به یک نشریه ایرانی گفته بود: “ما در بسیاری از ساعاتی که به سخنرانی‌های آقای سعید جلیلی گوش می‌دادیم، مطالب بسیاری در مورد تاریخ ایران و دغدغه های ایشان یاد گرفتیم. متأسفانه پیشرفت‌های کمی در مذاکرات آن دوره ایجاد شد”.

اما این پایان ماجرا نبوده و احتمالا نخواهد بود. مذاکرات کمیسیون برجام تبدیل به جایگاه و فرصتی برای بازگویی ناگفته‌ها از سوی طرفین شده است. در آخرین رخداد، علی‌اکبر صالحی رئیس فعلی سازمان انرژی اتمی و وزیر امورخارجه دولت احمدی نژاد، با حضور در کمیسیون ویژه برجام، به سؤالات نمایندگان پیرامون توافق هسته‌ای پاسخ داد.

البته بخش اعظم سخنان صالحی به پاسخ‌گویی به مدعیات جلیلی و عباسی اختصاص داشت. صالحی با رد ادعاهای جلیلی مبنی‌بر اینکه دستاورد ایران در توافق وین کافی نبوده، گفت: حالت ایده‌آل این بود که غنی‌سازی ٢٠ درصد باشد، آب سنگین اراک باشد، آنها هم می‌آمدند از ما عذرخواهی می‌کردند و تحریم‌ها را هم برمی‌داشتند.

وی در واکنش به ادعای آقای سعید جلیلی که وی در مذاکرات هسته ایی حق غنی سازی را به دست آورده بود گفت: اگر اینطور است، سند را امضا هم می‌کردید و کار را تمام می‌کردید. آقای صالحی در ادامه به این نکته اشاره کرد که ممکن است فردا فرد شجاعی پیدا شود که برود قلب راکتور اراک را سرجایش بگذارد و با زن و بچه اش برود آنجا زندگی کند؛ آخر که چه؟ مگر شجاعت به این مسائل است؟ می‌خواهند هشتاد میلیون نفر را به خاطر اینکه بگویند شجاع هستند، به خطر بیندازند. مسائل ایمنی در هسته‌ای با ایمنی در ایران خودرو (کارخانه خودرو سازی) فرق دارد.

رئیس سازمان انرژی اتمی در واکنش به سخنان جلیلی که مدعی شده بود در زمان او هم طرف مقابل حاضر به پذیرش حق غنی‌سازی ایران بود، گفت: آنها در آلماتی و استانبول اصلا غنی‌سازی را نپذیرفتند. هیچ سندی در این رابطه وجود ندارد، اگر می‌گویند ١+۵ غنی‌سازی ایران را به رسمیت شناخته‌اند، سند بیاورند. تنها چیزی که ١+۵ گفتند این بود که حق صلح‌آمیزبودن هسته‌ای شما را به رسمیت می‌شناسیم.

در ادامه انتقادها به عملکرد کمیسیون ویژه مجلس برای بررسی «برجام»، مسعود پزشکیان عضو اصلاح طلب این کمیسیون هم با انتقاد از برخی رفتارهای سلیقه‌ای اعضا کمیسیون گفت: تعدادی از اعضای کمیسیون برخوردهای سلیقه‌ای دارند که با بررسی بی‌طرفانه منافات دارد. تعدادی از دوستان از آقای صالحی سؤال می‌پرسیدند اما اجازه نمی‌دادند جواب بدهد، در حالی که در جلساتی که آقای جلیلی در کمیسیون حاضر می‌شود، تنها او است که صحبت می‌کند و بقیه در تأیید صحبت‌های جلیلی فقط سکوت می‌کنند. وی افزود: برداشت من از رفتارهای دوگانه اعضای کمیسیون برجام این است که به نظر می‌رسد عده‌ای از قبل تصمیم‌شان را گرفته و این جلسات تنها برای جمع‌آوری داده‌هایی در راستای جمع‌بندی ذهنی خودشان است.

وی با یادآوری این موضوع که جلیلی تأکید داشت ۱۰۰ حق مسلم ایران در برجام از بین رفته است، گفت: ما تنها به دنبال دو حق بودیم که به دست آوردیم؛ اولی مجوز بین‌المللی برای فعالیت‌های هسته‌ای بود، دومی هم داشتن آب سنگین، که در برجام هر دو حق لحاظ شده است.

با حضور آقای ظریف و نیز وزیر دفاع کابینه روحانی در جلسه بررسی برجام باید شاهد روزهای پرهیجان تری در این کمیسیون باشیم. زیرا در آستانه انتخابات مجلس شورای اسلامی، موضوع بررسی پرونده هسته ایی به یک سوژه انتخاباتی نیز تبدیل شده است و هر یک از جناح های سیاسی تلاش می کند تا در این موضوع نقش پررنگتری از خود نشان دهد.

اصولگرایان تمایل ندارند توافق هسته ایی اجرا شود و آن را خطری برای آینده نظام می دانند و طرفداران روحانی می خواهند بعد از اجرای توافق، گام های بعدی خود را برای نزدیکی با غرب بردارند.